De Verenigde Staten hebben de G20-landen opgeroepen af te zien van nieuwe AI-wetgeving. Tijdens een tweedaagse bijeenkomst in Noord-Carolina presenteerde de Amerikaanse regering de zogeheten Carolina Principles. Dat is een raamwerk voor terughoudende AI-governance, wat ook door China is ondertekend.
De boodschap van Washington is helder. Overheden moeten AI zoveel mogelijk met rust laten. Alleen bij werkelijk nieuwe situaties zou aanvullende wetgeving nodig zijn. Dat stelde Amerikaans technologieadviseur Michael Kratsios dinsdag tegenover vertegenwoordigers van de G20-landen, waaronder de Europese Unie.
Kratsios is medegastheer van de bijeenkomst in Chapel Hill. “Beleidsmakers hoeven niet elke innovatie op zichzelf te benaderen en dienen niet elke opkomende technologie te behandelen als een beleidsvraagstuk dat zijn weerga niet kent”, zei hij in zijn ochtendtoespraak.
Opvallend is dat ook de Chinese regering een handtekening zette onder de principes, aldus Kratsios tegenover journalisten. Een kopie van het document werd niet verstrekt. De Chinese minister van Wetenschap en Technologie Yin Hejun vertegenwoordigde Peking bij het overleg.
Techbazen mengen zich in het debat
Via videoverbinding spraken Demis Hassabis (Google DeepMind), Mark Zuckerberg (Meta) en Elon Musk (Tesla / SpaceX) de delegaties toe. Hassabis pleitte juist wel voor iets, namelijk veiligheidstests voor AI-systemen. Zuckerberg riep landen op geen beperkingen op te leggen aan open-weight modellen, waarvan de kernonderdelen publiek toegankelijk zijn. Musk haalde uit naar de Europese techregels, die volgens hem de vooruitgang van bedrijven remmen.
Dat Europese kader ligt sowieso al onder druk. De EU besloot dit jaar de AI Act op onderdelen te versoepelen, waarna de Commissie verwijten kreeg van een knieval voor big tech. Via de Digital Omnibus schuiven verplichtingen voor hoog-risico-AI door naar december 2027. De transparantieregels gelden wel gewoon vanaf augustus dit jaar. Europa was in 2024 juist nog het eerste continent ter wereld met een AI-wet.
China als achterliggend motief
De Amerikaanse inzet valt samen met de concurrentiestrijd met China. Chinese open-weight modellen naderen de prestaties van gesloten systemen van Amerikaanse aanbieders. Ondertussen loopt er in eigen land wel een discussie over regels. De regering-Trump vroeg AI-bedrijven eerder dit jaar om dertig dagen exclusieve vroege toegang tot nieuwe modellen, dit om veiligheidsrisico’s te kunnen inschatten.
Daarnaast botst Washington met Anthropic, dat op een zwarte lijst belandde vanwege vermeende risico’s voor de nationale veiligheid. Een rechter oordeelde vorige week dat die aanduiding onterecht was. Woensdag spreken OpenAI-topman Sam Altman, Nvidia-CEO Jensen Huang en Anthropic-medeoprichter Tom Brown de delegaties toe. De bijeenkomst is er een in een reeks die uitmondt in de G20-top in Miami, die gepland staat voor december.
Gevolgen voor het Europese speelveld
Voor Europese bedrijven dreigt een oneerlijk speelveld. In de VS en China krijgt innovatie voorrang op regels. Bedrijven in de EU moeten juist aan strenge kaders voldoen. Weliswaar geldt via de Digital Omnibus uitstel tot eind 2027 voor hoog-risico-AI, maar de transparantie-eisen gelden nu al. Europese bedrijven steken daardoor tijd en budget in compliance. Buitenlandse concurrenten investeren dat geld direct in productontwikkeling.
De Europese focus op verantwoorde AI kan op termijn een betrouwbaar kwaliteitsstempel worden. Het acute risico is echter vertraging. Grote techbedrijven lanceren nieuwe modellen mogelijk later of in afgeslankte vorm in Europa.
Nu Washington en Peking samen inzetten op deregulering, staat Brussel nog meer onder druk. De EU moet haar normen bewaken zonder de eigen techsector buitenspel te zetten. Voor Europese ondernemers blijft het balanceren tussen compliant blijven, zonder de wereldwijde AI-race te verliezen.
Lees ook: Waarom de strijd om de AI Act de IT-sector verdeelt