De tijd van grenzeloos thuiswerken en ongebreidelde groei is voorbij in techland. Bedrijven trekken de teugels strakker aan, personeel moet weer verplicht naar de werkvloer komen. Wie niet mee wil of kan in die koers, krijgt steeds vaker een vertrekregeling aangeboden. Van de ingrijpende reorganisatie bij ontwerptool Canva tot recente koerswijzigingen bij Booking.com, VodafoneZiggo en Microsoft; de techsector herijkt in rap tempo het personeelsbestand én de kantoornorm.
Die omslag komt niet uit de lucht vallen. Na de forse personeelsuitbreidingen tijdens de coronajaren koelt de markt af. Tegelijkertijd slurpen investeringen in kunstmatige intelligentie bakken met geld op. Bij directies groeit bovendien de frustratie over versnipperde teams. De vrijblijvende oproep om af en toe je gezicht te laten zien, maakt daardoor plaats voor harde kantooreisen. Wie niet wil aanschuiven, kan vertrekken met een zak geld.
Canva snijdt fors in personeelsbestand
Het meest recente voorbeeld zien we bij Canva. CEO en medeoprichter Melanie Perkins bracht het slechte nieuws in een interne mail aan het personeel. Ruim 1250 medewerkers worden direct geraakt door een reorganisatie. Dat is maar liefst 22 procent van het personeelsbestand. Een flink deel verliest zijn baan. Anderen krijgen een andere rol of moeten verhuizen naar centrale hubs.
Volgens Perkins maakte het bedrijf het moeilijkste moment in zijn dertienjarige bestaan door. Voor het eerst in tien jaar vertraagde de omzetgroei, van 30 naar circa 20 procent. Volgens berichtgeving van The Australian Financial Review bleef de geannualiseerde omzet rond 3,69 miljard dollar steken. Canva pompt intussen miljoenen in nieuwe functies zoals Canva AI 2.0, maar de concurrentie op het vlak van generatieve AI is moordend.
Perkins wil Canva daarom “opnieuw oprichten”. De afdelingen Product, Growth en Platform gaan op in één centrale productorganisatie. Het management wordt uitgedund en functies worden samengevoegd. Ook geografisch grijpt Canva in. Sydney wordt weer de centrale thuisbasis voor productteams. Bovendien moeten hybride krachten vanaf januari verplicht twee tot drie dagen per week op kantoor werken.
Vertrekpremies als smeermiddel
Opvallend is de manier waarop vertrekkers worden gecompenseerd. Canva legt een flinke zak geld op tafel. Getroffen medewerkers krijgen minimaal zes maanden salaris mee. Wie korter dan een jaar binnen is, ziet de gebruikelijke wachttermijn voor aandelenopties direct vervallen. Zorgverzekeringen lopen een jaar door en vertrekkers mogen hun MacBook houden. Wie voor zichzelf wil beginnen, kan via het nieuwe Canva Collective Fund ook nog 10.000 dollar subsidie krijgen.
Die zachte landing past in een bredere trend. Eerder lanceerde Microsoft al een royale vrijwillige vertrekregeling voor tienduizenden medewerkers. Het doel van die regelingen is helder, namelijk het personeelsbestand gecontroleerd laten krimpen zonder formele ontslagrondes. Waar techbedrijven jarenlang strooiden met tekengelden en privileges om talent binnen te hengelen, dient datzelfde kapitaal nu vooral als smeermiddel om teams pijnloos uit te dunnen.
Lees ook: Canva AI 2.0: van ontwerptool naar agentic platform
Kantoorplicht krijgt juridische rugdekking bij Booking.com
In Nederland spelen vergelijkbare discussies inmiddels voor de rechter. Zo kreeg Booking.com onlangs gelijk van de Amsterdamse rechtbank in een conflict met de ondernemingsraad. Het platform eist dat personeel op het hoofdkantoor minstens twee dagen per week op kantoor verschijnt.
Het bedrijf stapte zelf naar de kantonrechter omdat eerdere richtlijnen op niets uitliepen. Slechts een kwart van de zevenduizend medewerkers haalde de norm. Kantoorgangers klaagden steen en been dat ze op de werkvloer alsnog hele dagen via Teams en Zoom zaten te bellen met thuisblijvers. De rechter oordeelde dat fysiek contact noodzakelijk is voor de cultuur en onderlinge kennisdeling, waardoor Booking.com in het gelijk werd gesteld. Wel moet het bedrijf zorgen voor voldoende bureaus en coulance tonen bij schrijnende situaties.
VodafoneZiggo koppelt kantoor aan vertrekregeling
Bij telecomaanbieder VodafoneZiggo komen beide ontwikkelingen samen. Het concern wil dat kantoorpersoneel voortaan drie in plaats van twee dagen per week naar de zaak komt. Volgens het bedrijf leidt een leeg kantoor tot een vicieuze cirkel. Als men verwacht dat er niemand zit, blijft iedereen thuis en verdwijnt de samenwerking.
Omdat veel medewerkers hun privéleven en reistijd hebben ingericht op thuiswerken, biedt VodafoneZiggo direct een uitweg. Wie niet kan of wil voldoen aan de drie dagen op kantoor, kan opteren voor een vrijwillige vertrekregeling. Met het vonnis rond Booking.com op zak heeft VodafoneZiggo juridisch weinig te vrezen van de ondernemingsraad.
Het einde van de vrijblijvendheid
Volgens cijfers van het CBS werken zo’n 3,6 miljoen Nederlanders nog altijd regelmatig of af en toe vanuit huis. Dat comfort botst echter steeds harder met de wens van techdirecties om grip te houden op de productiviteit en teamdynamiek.
Volgens ontslagtracker Layoffs.fyi hebben honderden techbedrijven dit jaar samen al ruim 139.000 banen geschrapt. De realiteit in de bestuurskamers is simpel: de vrijblijvendheid rondom remote werken is verleden tijd. Wie wil bouwen aan de techproducten van morgen, wordt weer aan het bureau verwacht. Wie dat niet ziet zitten, krijgt een keurige cheque mee richting de uitgang.