Nederlandse organisaties kunnen vanaf begin 2027 hun werkplekken en servers laten bewaken met Franse beveiligingssoftware, data-opslag in de EU en een Europees SOC. De Amerikaanse leveranciers hoeven daarvoor niet de deur uit. Wie op dit niveau soeverein wil zijn, moet die keuze zelf maken en zelf onderbouwen.
Eye Security koppelt de EDR-software van het Franse HarfangLab aan zijn eigen beveiligingsdienst. Dat maakt het Haagse bedrijf, dat in 2020 werd opgericht door oud-medewerkers van AIVD en MIVD, deze week bekend. EDR, voluit Endpoint Detection and Response, is software die op elke laptop, pc en server meekijkt naar verdacht gedrag en zelf kan ingrijpen, bijvoorbeeld door een apparaat van het netwerk te halen. HarfangLab maakt die software, Eye Security bewaakt wat die software ziet. Analisten in het Security Operations Center (SOC) van Eye Security beoordelen dag en nacht de meldingen en grijpen in als er echt iets aan de hand is. De software, de data en de analisten blijven daarmee volgens beide bedrijven binnen Europa.
Een vervanging van de Amerikaanse software is het overigens niet. Eye Security werkt al met beveiligingssoftware van onder meer Microsoft en CrowdStrike, en HarfangLab komt daar als extra keuze bij. Klanten die al een Amerikaanse EDR gebruiken, hoeven die niet weg te halen. Ze kunnen HarfangLab ernaast draaien, mits hun bestaande EDR daarvoor geschikt is. Dit kwartaal start een beperkte bèta, begin 2027 volgt de bredere introductie. Volgens Ze’ev Rozov, Chief Business Officer bij Eye Security, vroegen klanten er zelf om. “Ze willen weten waar de software vandaan komt die ze gebruiken en waar hun data staan.”
Hoogste rechten vragen toetsing
Dat de keuze voor een leverancier juist bij deze software zo zwaar weegt, heeft alles te maken met de plek waar het draait. EDR werkt met de hoogste rechten op elk apparaat en krijgt voortdurend updates rechtstreeks van de leverancier. Hoe dat kan uitpakken, bleek op 19 juli 2024, toen een foute update van CrowdStrike wereldwijd systemen liet crashen. Microsoft schatte dat het om 8,5 miljoen Windows-apparaten ging. Dat is minder dan 1 procent van het totaal, maar ruim genoeg voor wereldwijde verstoringen.
Cybersecurityexpert Brenno de Winter wees daar vorig jaar al op, in een gesprek met ICT Magazine over de positie van Kaspersky in Nederland. “Antivirussoftware zit diep in de systemen van bedrijven”, zei hij toen. “Met CrowdStrike hebben we gezien hoe pijnlijk dat kan zijn.”
Bij onafhankelijke toetsing van zulke software heeft HarfangLab een voorsprong die het zelf graag benadrukt. Het Franse cyberagentschap ANSSI gaf de EDR eind 2020 een CSPN-certificaat. Volgens HarfangLab was het daarmee de eerste EDR met die erkenning. Eind 2024 volgde de zwaardere ANSSI-kwalificatie. In december 2025 kwam daar een certificaat van het Duitse BSI bij, waarbij volgens HarfangLab een externe evaluator de Windows-agent, de updateprocessen en de cryptografie toetste. Helemaal uniek is HarfangLab daarin niet, want ook het Franse Stormshield heeft een CSPN-certificaat voor zijn endpointbeveiliging.
Nederland kent zo’n toetsing in een andere vorm. Via de Baseline Security Product Assessment, een regeling van het Nationaal Bureau voor Verbindingsbeveiliging (NBV) van de AIVD, beoordelen particuliere evaluatielabs commerciële beveiligingsproducten voor gebruik binnen de overheid. Op de openbare lijst van beoordeelde producten staan vijf producten, en daar zit geen EDR tussen. Daarnaast is Europese productcertificering onder het EUCC-schema sinds juli 2025 ook in Nederland operationeel, met certificaten die in de hele EU gelden. Kuijpers kent die wereld van binnenuit, want van 2017 tot eind 2019 was hij zelf directeur van het NBV.
Kiezen zonder vervangen
Hoe Eye Security soevereiniteit ziet, maakt Kuijpers zelf duidelijk. “Europese soevereiniteit is de vrijheid om te kiezen”, zegt hij, “zonder in te leveren op bescherming.” Op LinkedIn werkt hij dat verder uit. Soevereiniteit betekent volgens hem dat je zelf technologie kiest die je vertrouwt, weet waar je data staan en weet wie er reageert als het erop aankomt. Die keuze kan dus ook op een Amerikaanse EDR vallen. Tegelijk spreekt Rozov al over een overstap, die klanten kunnen plannen rond hun eigen operationele behoeften.
Bij Kaspersky nam het kabinet die keuze voor de Rijksoverheid zelf. In 2018 besloot het daar tot uitfasering, en vitale sectoren en defensieleveranciers kregen het advies hetzelfde te doen. De reden was de combinatie van software met diepe toegang tot systemen, Russische wetgeving die het bedrijf tot medewerking met inlichtingendiensten verplicht, en het Russische offensieve cyberprogramma.
Bij een Europese EDR naast een Amerikaanse ligt de afweging wel bij de organisaties zelf, en juist die afweging blijkt geen vanzelfsprekendheid. Bij de Rijksoverheid constateerde de NCTV in het Cybersecuritybeeld Nederland 2025 nog dat organisaties hun digitale processen bij weinig leveranciers afnemen, zonder gedegen risicoafweging op bestuursniveau.