Amazon-oprichter Jeff Bezos is op het VivaTech-congres in Parijs regelrecht ingegaan tegen de groeiende vrees dat kunstmatige intelligentie massale werkloosheid veroorzaakt. Volgens hem zal AI juist een tekort aan arbeidskrachten creëren. Dit komt door de enorme golf aan nieuwe mogelijkheden die volgens hem zal ontstaan
Bezos sprak daarover woensdag in het openbaar, meldt BusinessInsider. “Ik weet dat er veel bezorgdheid bestaat, ook bij veel slimme mensen, dat AI mensen overbodig gaat maken”, zei hij. “Ik ben het daar volledig mee oneens en denk dat AI juist een arbeidstekort gaat creëren.”
Dat staat haaks op wat velen verwachten. Zo blijkt uit recente CBS-cijfers dat 41 procent van de Nederlanders met een baan denkt dat AI hun werk deels kan overnemen. Drie kwart verwacht dat bepaalde banen door AI zullen verdwijnen. Het Future of Jobs Report 2025 van het World Economic Forum schat dat tegen 2030 wereldwijd 92 miljoen banen verdwijnen, maar tegelijkertijd 170 miljoen nieuwe banen ontstaan.
De ‘dream-build loop’ van Bezos
Bezos ziet kunstmatige intelligentie als versneller van de menselijke verbeeldingskracht, niet als vervanger ervan. Zijn redenering is dat ideeën nu te vaak stranden omdat ze te moeilijk of te duur zijn om uit te voeren. AI kan die drempel verlagen. “Als we de dream-build loop kunnen versnellen, worden alle ideeën mogelijk”, stelde hij. “Dan worden we niet langer beperkt door onze mogelijkheden, maar door onze verbeelding.”
Dat zou volgens hem juist leiden tot een explosie in de vraag naar mensen die die ideeën werkelijkheid kunnen maken. Denk aan makers, bouwers en ondernemers. Want hoe meer ideeën realiseerbaar worden, hoe meer handen er nodig zijn.
Van uitvoerder naar regisseur
We schreven al eerder over deze transformatie. Hoewel AI bestaande rollen overneemt, creëert het een enorme vraag naar nieuwe expertises. Het is een illusie om te denken dat de komst van AI geruisloos verloopt. Vooral in sectoren waar dataverwerking en repetitieve taken centraal staan, vallen harde klappen. Waar we voorheen dachten dat vooral fysieke arbeid geautomatiseerd zou worden, liggen nu juist de ‘white collar’-banen in de vuurlinie. De junior developer die voorheen uren besteedde aan het debuggen van basiscode, ziet zijn werk nu in seconden uitgevoerd worden door een LLM.
De essentie is dat het werk verschuift van het ‘uitvoeren’ naar het ‘aansturen’. De banen van de toekomst bevinden zich op het snijvlak van technologie en menselijk inzicht. De mens verdwijnt niet, maar krijgt de rol van regisseur. Verschillende onderzoeken suggereren dat deze verschuiving tegen 2030 juist miljoenen extra banen kan opleveren. Er is geen sprake van massaal banenverlies in absolute zin, maar van een fundamentele herijking van wat ‘werken’ betekent. De grootste bedreiging voor je baan is waarschijnlijk niet AI zelf, maar een collega die wel weet hoe hij het algoritme moet regisseren om zijn productiviteit te verdubbelen.
Het gevaar van de ‘AI Brain Fry’
De visie van Bezos klinkt utopisch, maar deze transitie brengt op de werkvloer een heel nieuw probleem met zich mee, namelijk de kwaliteit en de psychologische druk van het werk. De introductie van talloze nieuwe tools leidt bij veel werknemers tot wat experts inmiddels ‘AI Brain Fry’ noemen. De cognitieve belasting om constant nieuwe interfaces te leren en de immense snelheid van AI bij te benen, zorgt voor een nieuwe vorm van digitale vermoeidheid.
Het klakkeloos uitrollen van AI-tools om processen te versnellen, kan daardoor averechts werken. Wanneer het menselijk brein de moordende snelheid en de constante context-switching van de software niet meer kan bijbenen, ontstaat er een paradox. De productiviteit daalt dan juist door de technologie die deze moest verhogen. Voor organisaties ligt de echte uitdaging de komende jaren dan ook niet zozeer in het trainen van technische vaardigheden, maar in het beschermen van de mentale fitheid van hun teams.
Ruimte als voorbeeld
Als concreet voorbeeld noemde Bezos de ruimtevaart. AI kan ruimtereizen goedkoper en betrouwbaarder maken. Zo moet het mogelijk worden om grondstoffen te halen van asteroïden en andere hemellichamen. Daarmee zou de zware industrie van de aarde kunnen worden verplaatst. Bezos en Elon Musk zijn al langer bezig met deze visie. Zo berichtten we eerder al over hun wedloop om datacenters in de ruimte te bouwen.
Musk schetste vorige week, voorafgaand aan de beursgang van SpaceX, een toekomst met mensen op de maan en Mars en AI-datacenters in de ruimte. Intussen benadrukt UWV in een recent rapport dat deskundigen op korte termijn geen massawerkloosheid verwachten door AI, maar dat werk voor veel mensen wel sterk van inhoud zal veranderen.
Dat sluit aan bij de woorden van Amazon-CEO Andy Jassy, die eerder al stelde dat de recente ontslaggolven bij Amazon niet werden veroorzaakt door AI of kostenbesparingen, maar door organisatorische herstructureringen. Het onboarden van AI is geen kostenbesparing door ontslag, maar een strategische herpositionering voor de toekomst.