Overheden en onderwijsinstellingen zetten AI steeds breder in, van het beoordelen van aanvragen tot fraudedetectie. Volgens de achtste Enterprise Cloud Index van Nutanix is 73 procent van hun infrastructuur nog niet geschikt voor complexe AI-workloads on-premises.
Nutanix heeft de resultaten gepubliceerd van de achtste editie van zijn Enterprise Cloud Index (ECI), met een apart rapport over de publieke sector. Het onderzoek werd in november 2025 uitgevoerd door Wakefield Research onder 1.600 leidinggevenden in cloud, IT en engineering, verspreid over veertien landen waaronder Nederland. Alle respondenten werken bij organisaties met minimaal 500 medewerkers.
De cijfers voor overheden en onderwijsinstellingen laten een duidelijk gat zien tussen ambitie en uitvoering. 91 procent van de ondervraagde IT-leiders ziet risico’s in ongecontroleerd AI-gebruik, zowel voor de uitvoering van publieke taken als voor de beveiliging van publieke gegevens. Tegelijk geeft 73 procent aan dat de eigen infrastructuur complexe AI-workloads niet on-premises aankan.
Containers als antwoord
87 procent van de technologieleiders verwacht de komende drie jaar meer containertechnologie te gebruiken voor applicaties. Dat sluit aan bij eerder onderzoek waarin de publieke sector zijn hybride multicloud-implementaties wilde vervijfvoudigen. Volgens Nutanix kunnen overheden AI-workloads daarmee sneller en schaalbaarder draaien.
De knelpunten zijn niet nieuw. Uit eerder Nutanix-onderzoek bleek al dat overheidsorganisaties hun budget vooral richten op IT-infrastructuur, om zich te wapenen tegen ransomware en workloads flexibeler tussen cloudomgevingen te verplaatsen. Ook signaleerde eerder onderzoek dat slechts een klein deel van de publieke sector een AI-beleid heeft.
Shadow AI en governance
Nutanix legt in het rapport de nadruk op ongecontroleerd AI-gebruik binnen organisaties. “De snelle opkomst van niet-gecontroleerde AI, ook wel ‘shadow AI’ genoemd, vormt inmiddels een van de grootste governance-uitdagingen voor de publieke sector”, aldus Sammy Zoghlami, SVP EMEA bij Nutanix. Hij stelt dat de aandacht verschuift van AI-ambities naar de vraag of organisaties er operationeel klaar voor zijn.
Dat schaduwgebruik speelt ook in Nederland. Het gebruik van generatieve AI binnen de overheid stijgt fors, waarbij zorgen bestaan over schaduwgebruik en afhankelijkheid van buitenlandse leveranciers.
Veel organisaties worstelen volgens het rapport nog met verouderde on-premises systemen en de migratie van legacy naar moderne cloudinfrastructuur. Eén centrale omgeving voor beheer en aansturing ontbreekt vaak. Nutanix wijst daarbij op datasoevereiniteit. AI-workloads voor publieke dienstverlening, openbare veiligheid en onderwijs moeten immers voldoen aan wet- en regelgeving.
Lees ook: Verouderde systemen zorgen voor verliezen van honderden miljoenen bij bedrijven