Fastmail laat Europese gebruikers hun e-mail voortaan hosten in Amsterdam. De primaire kopie van berichten en bestanden komt op eigen servers in Nederland te staan. Wie kiest voor de EU-regio moet wel weten dat back-ups voorlopig in de Verenigde Staten blijven en de juridische zeggenschap buiten Europa ligt.
Tot nu was alle data van Fastmail-accounts volledig in de Verenigde Staten opgeslagen. De Australische e-maildienst heeft nu een EU-dataregio geïntroduceerd, waarbij gebruikers zelf kunnen kiezen of hun data primair in Amerika of in Europa wordt opgeslagen. Voor de Europese optie heeft het bedrijf eigen hardware geplaatst in een beveiligd datacenter in Amsterdam.
Fastmail benadrukt dat het de servers zelf heeft opgezet en niet inhuurt bij een grote cloudprovider. “We huren geen reken- of beheerdiensten in bij een grote cloudaanbieder om vervolgens hun garanties door te geven”, schrijft het bedrijf. De data staat op alle locaties encrypted at rest binnen afgesloten racks.
Zo lopen de datastromen
Wie kiest voor de EU-regio krijgt de primaire kopie van mail en bestanden op de servers in Amsterdam. Inkomende mail loopt bij voorkeur via de Europese servers, en de desktop-, web- en mobiele apps verbinden standaard met de Amsterdamse infrastructuur. Vallen die servers weg, dan schakelt de verbinding wel tijdelijk terug naar een Amerikaanse locatie.
Toch blijft niet alles in Europa. Omdat Fastmail voorlopig maar één Europese locatie heeft, staan de geografisch gescheiden replica’s nog in de VS. Ook de noodback-ups voor iedereen staan in Philadelphia. Tot slot worden alle systeemlogs in Amerika samengebracht. Het bedrijf is helder over die beperking en een garantie dat data volledig in de EU blijft, kan het niet bieden.
Dataresidentie is nog geen datasoevereiniteit
De stap illustreert het scherpe verschil tussen dataresidentie (waar staat de server fysiek) en datasoevereiniteit (welke overheid heeft de juridische zeggenschap). Doordat de replica’s, noodback-ups en logs in de VS staan, valt die data nog steeds rechtstreeks onder de Amerikaanse CLOUD Act. Daarmee kunnen Amerikaanse autoriteiten onder voorwaarden data opvragen, ongeacht de geografische locatie van de primaire server.
Bovendien blijft Fastmail als Australische entiteit onderworpen aan de vergaande Australische surveillancewetgeving (zoals de TAA Act). Ongeacht de gekozen regio reageert het bedrijf naar eigen zeggen op dezelfde manier op rechtmatige verzoeken van autoriteiten. Fysieke verplaatsing van de opslaglocatie verandert niets aan die juridische jurisdictie.
Onderdeel van bredere soevereiniteitstrend
De stap past in een bredere beweging richting EU-dataresidentie en digitale soevereiniteit. Steeds meer aanbieders zetten hier in de laatste tijd expliciet op in. Dat het thema breder speelt, bleek eerder al. Volgens de Europese Commissie geven EU-landen jaarlijks meer dan 265 miljard euro uit aan digitale producten en diensten van buiten de Unie.
Zoals eerder beschreven is volledige onafhankelijkheid van Amerikaanse technologie een illusie. Afhankelijkheden lossen zich niet zomaar op maar verschuiven: van cloudsoftware naar hardware en van leverancier naar toeleveringsketen. Fastmail vermijdt weliswaar de grote hyperscalers door eigen servers te plaatsen, maar blijft voor de onderliggende netwerkapparatuur, chips en datacenterinfrastructuur afhankelijk van een wereldwijde supply chain die grotendeels buiten de EU ligt.
Gebruikers met een factuuradres in of nabij Europa zijn al vooraf geselecteerd voor de EU-regio. Van hen data is een versleutelde kopie alvast naar Amsterdam overgezet. Iedereen kan de regio zelf aanpassen via het dashboard. Fastmail rekent geen toeslag voor de Europese optie.