Switch, de Zwitserse tegenhanger van SURF, heeft zijn opslagdienst voor 39.500 studenten, docenten en onderzoekers in minder dan 32 uur overgezet van een legacy oplossing naar Nextcloud. Vorige week kregen scholen in zes Duitse deelstaten ook al toegang tot een werkomgeving op basis van dezelfde software.
De stichting die de Zwitserse universiteiten van netwerk en ict-diensten voorziet, verhuisde zijn cloudopslagdienst Switch Drive in het weekend van 21 tot 23 augustus volledig naar Nextcloud. Die operatie omvatte 65 organisaties en 585 terabyte aan data. Uiteindelijk wist Switch de migratie in zo’n 32 uur af te ronden. Switch Drive is voor de Zwitserse academische wereld zoiets als Dropbox. Gebruikers slaan er bestanden op, delen ze en bewerken ze samen, via de browser, een desktopprogramma of een app. Het verschil is dat alles in de eigen datacenters van Switch draait, gekoppeld aan het universiteitsnetwerk.
Dat het zo vlot ging, zegt wel iets over wat voor overstap dit was. Switch Drive draaide tot deze zomer op ownCloud, de opensourcesoftware waaruit Nextcloud in 2016 is voortgekomen. De twee pakketten delen nog altijd een groot deel van hun technische basis, waardoor zo’n wissel eigenlijk meer weg heeft van een flinke upgrade dan van een echte verhuizing. Bestanden, mappen, gedeelde mappen en rechten gingen ongewijzigd mee, en het meeste werk gebeurde op de achtergrond.
“De beste migratie is de migratie die niemand merkt”, zegt Gianluca Caratsch, service owner en devops engineer bij Switch. Daarom vond de overstap plaats tussen vrijdag en zondag. “Op de onderbreking in het weekend na hoefden gebruikers op maandag alleen opnieuw in te loggen. Zelfs de oude ownCloud-synchronisatieclient bleef gewoon werken.” Volgens Caratsch meldden gebruikers achteraf vooral dat de dienst een stuk sneller was geworden.

Duitsland geeft scholen keuze
Ook Duitse scholen gaan met Nextcloud werken, kondigde het bedrijf vorige week aan, al is dat een heel ander soort project. Daar kopen zes deelstaten samen een complete werkomgeving, en bepalen scholen vervolgens zelf of ze die gaan gebruiken of niet. Die inkoop loopt via govdigital, de coöperatie van Duitse publieke IT-dienstverleners, die de opdracht gunde aan de Duitse cloudaanbieder IONOS, die de werkomgeving op basis van Nextcloud bouwt en beheert.
Omdat het om een raamovereenkomst gaat, kunnen de deelstaten de dienst afnemen zonder dat ze een eigen aanbesteding hoeven te doen. “Zo krijgen de deelstaten een soevereine oplossing, die ze bovendien kostenefficiënt inkopen”, zegt Jens Fromm, coo van govdigital. Daarmee krijgen scholen in Berlijn, Bremen, Hamburg, Hessen, Noordrijn-Westfalen en Rijnland-Palts één digitale werkplek voor bestandsopslag, samenwerken aan documenten en communicatie.
De oplossing draait op IONOS Nextcloud Workspace, uitsluitend in Duitse datacenters van IONOS. De overeenkomst loopt vier jaar en heeft volgens de Europese aanbesteding een maximale waarde van 67,5 miljoen euro. Er wordt afgerekend per actieve gebruiker en scholen zijn niet verplicht om af te nemen. Andere deelstaten kunnen later nog aansluiten.
Open source migratie
Ook de Oostenrijkse Universiteit van Innsbruck stapte al eerder over. Na de coronapandemie bracht die haar losse programma’s voor chat en bestandsdeling samen op Nextcloud, voor zo’n 28.000 studenten en 6.000 medewerkers. Ook de Universiteit van Oslo gebruikt de software, en in Zweden biedt het universiteitsnetwerk Sunet onderzoekers en universiteiten met Sunet Drive een eigen samenwerkingsdienst op basis van Nextcloud. Volgens het Duitse opensourcebedrijf levert het Franse ministerie van Onderwijs de software bovendien al aan zo’n 500.000 gebruikers.
In ons eigen land zette SURF vorig jaar SURFdrive over van ownCloud naar Nextcloud, nadat het Amerikaanse Kiteworks het bedrijf achter ownCloud had overgenomen. Ook die migratie, van 54.000 gebruikers, was in 23 uur klaar. Daar ging wel een lange voorbereiding aan vooraf, waarin SURF onder meer de opslag en de manier van inloggen moest aanpassen. Inmiddels biedt de ict-coöperatie ruim dertig instellingen een complete Nextcloud-omgeving aan. Dat de overstap zelf in een weekend kon, kwam volgens Wladimir Mufty, programmamanager Publieke Waarde en Gemeenschappelijke Digitale Soevereiniteit bij SURF, vooral doordat de code op SURF’s eigen machines stond en niet bij een leverancier. “Dat kan alleen met open-sourcesoftware. Als het een gesloten systeem was geweest, hadden we nooit in een weekend van het ene product naar het andere kunnen gaan.”