Het Gerecht van de Europese Unie heeft de klacht van Opera tegen de Europese Commissie afgewezen. Microsoft Edge hoeft niet te worden aangewezen als poortwachterdienst onder de Digital Markets Act, zoals Opera had gevraagd. Daarmee blijft de vrijstelling uit februari 2024 overeind.
De Noorse browsermaker Opera heeft aan het kortste eind getrokken in Luxemburg. Het Gerecht oordeelde dat de Commissie geen fout maakte door Edge buiten de DMA te houden. “Het Gerecht bevestigt het besluit van de Commissie om Microsoft niet aan te wijzen als poortwachter met betrekking tot Edge”, schreven de rechters.
De kern van het geschil zit in een detail van de DMA. Edge haalde de drempels voor gebruikersaantallen wel, maar Microsoft wist Brussel ervan te overtuigen dat de browser geen belangrijke toegangspoort vormt tussen zakelijke gebruikers en consumenten. De Commissie heeft het marktonderzoek daarop gesloten.
Onder de Digital Markets Act geldt een techbedrijf als poortwachter (of gatekeeper) wanneer het een dermate dominante positie inneemt dat bedrijven en consumenten nauwelijks om diens platforms heen kunnen. De EU hanteert hiervoor strikte criteria zoals een marktkapitalisatie van minstens 75 miljard euro of een EU-jaaromzet van 7,5 miljard euro, gecombineerd met minimaal 45 miljoen actieve Europese eindgebruikers per maand en 10.000 zakelijke klanten per jaar. Bovenal moet de dienst fungeren als een cruciale, onmisbare toegangspoort tot de digitale markt.
Microsoft is overigens gewoon poortwachter in de EU. Windows en LinkedIn staan sinds 2023 op de lijst met aangewezen kernplatformdiensten. Bing en Microsoft Advertising ontsprongen in datzelfde onderzoek samen met Apples iMessage de dans.
Lees ook: Boete van 890 miljoen is slechts het begin voor Google
Windows als flessenhals
Opera stapte in juli 2024 naar de rechter met een specifiek argument. Volgens de browsermaker heeft Edge een duurzame en bevoorrechte positie op Windows, die de Commissie onvoldoende zou hebben onderzocht. Wie op Windows een concurrerende browser wil downloaden, moet daarvoor eerst langs Edge. Dat maakt de voorgeïnstalleerde browser volgens Opera een ‘flessenhals’, ongeacht hoeveel mensen hem daarna blijven gebruiken.
Het achterliggende doel is desktopbesturingssystemen steviger onder de DMA brengen. De browsermaatregelen uit de verordening, zoals de keuzeschermen, richtten zich tot nu toe vooral op smartphones. Het Gerecht ging niet mee in die redenering. Microsoft paste Windows in Europa wel op eigen initiatief aan. Zo stopte het bedrijf met het opdringen van Edge aan Europese gebruikers en kunnen links voortaan in de standaardbrowser van de gebruiker openen.
Handhaving gaat door
Een aanwijzing als poortwachter brengt zware verplichtingen met zich mee. Aangewezen diensten mogen zichzelf niet bevoordelen en moeten verwijdering en alternatieve standaardinstellingen toestaan. Bij ernstige overtredingen kunnen boetes oplopen tot 10 procent van de wereldwijde omzet, en tot 20 procent bij herhaling, aldus een overzicht van twee jaar DMA.
Opera ligt al lang overhoop met Microsoft. De klacht uit 2007 over browserbundeling leidde tot het Europese keuzescherm en in 2013 tot een boete van 561 miljoen euro, omdat Microsoft dat scherm stilletjes had laten vallen. In Europa is Chrome met ruim 59 procent nog altijd veruit de grootste browser, tegenover 7,4 procent voor Edge en 2,85 procent voor Opera, blijkt uit cijfers van StatCounter.
De Commissie onderzoekt intussen of AWS en Azure als cloudpoortwachters moeten worden aangewezen. Opera heeft niet laten weten of het in beroep gaat bij het Hof van Justitie. Zo’n beroep kan binnen twee maanden en tien dagen na kennisgeving worden ingesteld.