Microsoft blijft ontwerpkeuzes in Windows en zijn online diensten inzetten om gebruikers naar de Edge-browser te sturen. Dat concludeert Over the Edge 2.0, een onderzoek wat is gehouden in opdracht van Mozilla. De onderzoekers stellen dat het downloaden, instellen en blijven gebruiken van alternatieve browsers bewust moeilijker wordt gemaakt.
Twee jaar na het eerste rapport hebben dezelfde onafhankelijke onderzoekers een nieuwe editie gepubliceerd. Zij bekeken opnieuw de zogeheten browser-choice journeys op Windows 10 en Windows 11 en vergeleken de situatie in de Europese Economische Ruimte (EER), het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en India.
Volgens de onderzoekers past Microsoft bepaalde praktijken aan waar Europese regelgeving dat verplicht, maar blijft het bedrijf ze buiten Europa grotendeels toepassen. Het rapport spreekt van een reeks harmful patterns die op vrijwel elk moment in het gebruikerstraject terugkomen.
Pop-ups, standaardinstellingen en Copilot
Het onderzoek noemt verschillende voorbeelden van dark patterns. Zo verschijnt in Bing een banner met de boodschap “All you need is right here” wanneer gebruikers een andere browser proberen te downloaden. Edge wordt daarnaast standaard op de taakbalk vastgezet en meldingen zetten gebruikers aan om Edge als standaardbrowser te kiezen.
Ook de integratie van Copilot krijgt kritiek. Volgens de onderzoekers opent de AI-assistent webkoppelingen standaard in Edge, zelfs wanneer een andere browser is ingesteld. In de VS en India zouden opties om gegevens met Copilot te delen bovendien standaard ingeschakeld zijn.
Een opvallende bevinding gaat over de migratie van Windows 10 naar Windows 11. Wie een back-up maakt met een alternatieve browser als standaard en die terugzet op een nieuw apparaat, ziet dat Edge stilletjes weer als standaard wordt ingesteld. Windows 10 verloor in oktober 2025 zijn ondersteuning, waardoor veel gebruikers die overstap nu maken.
Impact op zakelijke IT en beheerders
Voor IT-beheerders levert het beleid van Microsoft extra uitdagingen op. Hoewel organisaties via Group Policies of apparatenbeheer (zoals Microsoft Intune) standaardbrowsers en -instellingen centraal kunnen afdwingen, doorkruisen nieuwe Windows-updates en de diepe integratie van Copilot die regels soms. Dit leidt op de werkvloer regelmatig tot verwarring bij eindgebruikers wanneer koppelingen onbedoeld alsnog in Edge openen, of wanneer migraties naar Windows 11 de ingestelde voorkeuren weer ongedaan maken. Voor IT-afdelingen betekent dit extra ondersteuningsvragen en een voortdurende strijd om een eenduidige, gecontroleerde digitale werkomgeving te behouden.
DMA heeft beperkt effect
De onderzoekers concluderen dat de Digital Markets Act een meetbaar maar klein effect heeft. Binnen de EER liet Microsoft een aantal eerder gedocumenteerde patronen vallen, maar volgens de onderzoekers vooral onder regeldruk. Gebruikers in de VS, India en in mindere mate het VK blijven blootgesteld aan de breedste set tactieken, zo meldt The Register.
Het rapport past in een bredere discussie. Vorig jaar riep de Browser Choice Alliance, waaronder Google, Opera en Vivaldi, Microsoft al op om te stoppen met opdringende Edge-promotie. Die alliantie stelde dat Microsoft zijn positie op de pc-markt gebruikt om de keuzevrijheid te beperken.
Marktaandeel blijft beperkt
Ondanks de vermeende sturing groeit Edge niet spectaculair. Volgens cijfers van Statcounter heeft de browser wereldwijd een marktaandeel van iets meer dan 10 procent, tegenover ongeveer 13 procent een jaar eerder. Firefox steeg in dezelfde periode van 5,84 naar 6,44 procent.
Mozilla nuanceert die cijfers. Het bedrijf wijst erop dat Edge op Windows de enige grote browser was die de afgelopen twee jaar marktaandeel won. Mozilla roept Microsoft op de patronen wereldwijd te schrappen en vraagt toezichthouders het rapport als bewijs te zien dat regelgeving werkt.