De Europese Commissie investeert 200 miljoen euro in Groenland. Het geld gaat naar digitale connectiviteit via satellieten, onderzoek naar datacenters en de winning van kritieke grondstoffen. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen kondigde het pakket maandag aan tijdens een bezoek aan hoofdstad Nuuk.
De aankondiging viel samen met een nieuwe gezamenlijke verklaring tussen de EU, Groenland en Denemarken. Volgens Reuters wordt het bedrag gespreid uitgekeerd over dit jaar en 2027. Het pakket is breder dan alleen technologie. Naast digitale infrastructuur en kritieke grondstoffen gaat er ook geld naar duurzame mijnbouw, energie, onderwijs, visserij en huisvesting, meldt Brussels Times.
Gratis koeling als troef
De digitale component springt er echter wel echt uit. Zo laat Brussel onderzoeken of datacenters in Groenland haalbaar zijn, naarmate de energie- en digitale infrastructuur op het eiland verbetert. Het koude klimaat is daarbij het voornaamste argument. Koeling kan in een doorsnee datacenter rond de 40 procent van het energieverbruik uitmaken en het Arctische klimaat drukt die vraag stevig.
Qua koeling speelt water ook een grote rol. Free cooling maakt traditionele koeltorens grotendeels overbodig, waardoor het waterverbruik voor koeling beperkt blijft. Het Internationaal Energieagentschap berekende dat een Amerikaans datacenter van 100 megawatt per dag ongeveer evenveel water verbruikt als 2.600 huishoudens doen.
Ook de stroommix is in potentie erg interessant. Zo’n 70 procent van de energie in Groenland komt namelijk uit waterkracht. Het eiland telt momenteel één operationeel datacenter in Nuuk en een tweede project is in ontwikkeling bij telecombedrijf Tusass.
Zoektocht naar alternatieve locaties
De interesse in het ijskoude Groenland staat niet op zichzelf. Te techsector zoekt wereldwijd naar creatieve plekken om koelings- en ruimteproblemen aan te pakken. Zo wordt er steeds vaker naar het water gekeken. Waar een Noorse startup nog dit jaar een datacenter onder water wil testen, werkt Samsung juist aan een drijvend datacenter dat in 2028 operationeel moet zijn. Toch roepen zulke onderwaterconcepten ook vragen op over de ecologische impact. Zijn datacenters onder water de redding of juist een nieuw milieuprobleem?
Sommige partijen kijken zelfs nog verder dan aarde en water. Met het oog op onbeperkte zonne-energie en natuurlijke koude onderzoekt men inmiddels serieus of datacenters een toekomst in de ruimte hebben. Vergeleken met sommige andere projecten is een datacenter op het Groenlandse vasteland een stuk tastbaarder, maar ook dat gebied brengt al flinke logistieke uitdagingen met zich mee.
Satellieten voor afgelegen gebieden
Een tweede deel van de investering gaat naar satellietcapaciteit. Groenland wil er daarmee voor zorgen dat ook afgelegen gebieden toegang krijgen tot (sneller) internet. De EU steunt die uitbreiding samen met Tusass, dat vorig jaar oktober al een meerjarige overeenkomst sloot met Eutelsat OneWeb voor LEO-connectiviteit, gericht op breedband, maritieme mobiliteit en nooddiensten.
De markt voor satellietinternet wordt momenteel gedomineerd door Starlink van SpaceX. Amazon presenteerde eerder Leo, de dienst die tot voor kort Project Kuiper heette.
Europese datacenterambities
Het Groenlandse traject past in bredere Europese plannen. De EU wil de eigen datacentercapaciteit binnen vijf tot zeven jaar minstens verdrievoudigen, onder meer via de Cloud and AI Development Act en InvestAI. Volgens brancheorganisatie EUDCA wordt er tussen 2026 en 2031 zo’n 176 miljard euro in Europese datacenters geïnvesteerd.
Tot slot gaat een deel van de 200 miljoen naar projecten rond kritieke grondstoffen, waaronder grafiet en andere strategische mineralen. De investering komt op een moment dat de Amerikaanse president Donald Trump herhaaldelijk interesse toonde in het eiland.