Gartner stelt in zijn Hype Cycle for Generative AI-rapport dat minstens de helft van alle generatieve AI-projecten het budget overschrijdt door slechte architectuurkeuzes. Geen van de dertig onderzochte AI-technologieën bereikte het productiviteitsplateau. Organisaties die zelf custom modellen bouwen, zullen die pogingen volgens het analysebureau grotendeels staken.
Dat stelt Gartner in zijn recent gepubliceerde onderzoek, waarin het analysebureau dertig AI-technologieën onder de loep nam. Het productiviteitsplateau, oftewel de de fase waarin een technologie stabiel is, twee of drie generaties heeft doorlopen en aantoonbare zakelijke waarde levert, werd nooit behaald.
Vanwege kosten, complexiteit en technische schulden worden projecten, waarbij organisaties custom modellen bouwen, vaak stopgezet verwacht Gartner. Modellen die specifiek zijn getraind of gefinetuned voor sectoren zoals de zorg, financiën en recht leveren betere resultaten en minder hallucinaties. Daar staat wel wat tegenover. De ontwikkeling en het onderhoud vragen veel rekenkracht en specialistische expertise. Volgens Gartner bevindt deze technologie zich nog in de ‘adolescente’ fase en duurt het naar verwachting nog twee tot vijf jaar voordat dit de standaard wordt.
Slechts één technologie klimt de helling op
Van de dertig onderzochte technologieën bevindt er zich momenteel maar één op de Slope of Enlightenment. Dan gaat het over applicaties die draaien op GenAI, zoals coding assistants, grafische tools en samenvattingssoftware. Meer dan de helft van de doelmarkt gebruikt deze toepassingen inmiddels al. Toch blijven auteursrechtproblemen en onnauwkeurige output belangrijke aandachtspunten.
Aan de andere kant van het spectrum staan AI-agentprotocollen, die Gartner beoordeelt als de minst volwassen technologie. Hoewel het Model Context Protocol en het agent-to-agent protocol nu het populairst zijn, duiken er snel alternatieven op.
Desinformatie en World Models met grootste potentieel
Als het gaat om potentiële impact, springen er twee technologieën uit: Disinformation Security en World Models. Laatstgenoemde zijn digitale abstracties van de fysieke omgeving waarmee AI geavanceerdere voorspellingen kan doen. Ze zijn onder andere waardevol voor robotnavigatie en het genereren van AI-video’s die de natuurwetten nauwkeuriger volgen.
Disinformation Security staat voor tools die organisaties helpen zich te verdedigen tegen deepfakes, identiteitsfraude en andere misleidende content. De dreigingen zijn divers, van GenAI-content die biometrische beveiliging omzeilt tot aanvallen op accountherstelprocessen. Gartner verwacht dat het nog vijf tot tien jaar duurt voordat deze tools volledig volwassen zijn.
In ander nieuws: Waarom een AI-agent een juridische tijdbom is voor je bedrijf
Open modellen: innovatie verschuift naar China
Organisaties die hun AI willen bouwen op open modellen, komen steeds vaker uit bij Chinese aanbieders. Omdat westerse techbedrijven selectief zijn met het vrijgeven van hun modellen, verschuift de innovatie in dit segment naar China. Deze Chinese modellen boeken snelle vooruitgang in zowel kwaliteit als innovatiesnelheid.
De nieuwste editie van Gartner Hype Cycle for AI laat hiermee een bredere verschuiving zien. De pure GenAI-hype maakt plaats voor fundamentelere AI-innovaties. Hierbij bepalen data-lokalisatie en regionale regelgeving steeds vaker de uiteindelijke architectuurkeuzes.