Google moet in Europa rivaliserende zoekmachines en AI-assistenten meer toegang geven tot Android en bepaalde gegevens uit Google Search. De Europese Commissie heeft daarvoor twee bindende maatregelen vastgesteld onder de Digital Markets Act, de Europese wet die de macht van grote digitale poortwachters moet beperken. De besluiten kunnen grote gevolgen hebben voor Google, maar ook voor concurrenten als OpenAI, Anthropic, Perplexity en andere aanbieders van AI- en zoekdiensten.
Zoekdata
De maatregelen draaien om twee onderdelen van Googles machtspositie. De eerste gaat over Android. Google moet ervoor zorgen dat concurrerende AI-assistenten op Android-toestellen effectiever kunnen samenwerken met het besturingssysteem. Volgens de Commissie moeten rivalen toegang krijgen tot relevante systeemfuncties die Google ook aan zijn eigen AI-dienst Gemini biedt. Daarbij gaat het onder meer om betere interoperabiliteit, zodat gebruikers zelf kunnen bepalen welke AI-assistent zij diep in hun toestel willen gebruiken. De Commissie stelt dat Google deze maatregelen binnen twaalf maanden moet uitvoeren.
In de praktijk kan dit betekenen dat Android-gebruikers op termijn niet alleen Gemini, maar ook alternatieven als ChatGPT, Claude of Perplexity als volwaardiger systeemassistent kunnen instellen. Zulke diensten zouden dan beter kunnen reageren op spraakopdrachten, samenwerken met apps en gebruikmaken van functies van het toestel. De precieze uitwerking hangt nog af van de technische implementatie en veiligheidsvoorwaarden.
Google Search
De tweede maatregel gaat over Google Search. De Commissie wil dat Google bepaalde zoekdata op eerlijke, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden beschikbaar stelt aan concurrerende zoekmachines. Het gaat daarbij onder meer om gegevens die andere zoekdiensten kunnen helpen hun resultaten te verbeteren en beter te concurreren met Google Search. Ook AI-chatbots met zoekfunctionaliteit vallen volgens Brussel onder de groep partijen die hiervan kan profiteren. Google moet volgens berichtgeving uiterlijk in januari 2027 beginnen met het delen van zoekdata.
De Europese Commissie ziet de maatregelen als een manier om innovatie, keuzevrijheid en concurrentie op de markt voor zoekmachines en AI-assistenten te vergroten. Eurocommissaris Henna Virkkunen stelde dat de EU ruimte wil creëren voor nieuwe alternatieven voor Google Search en Gemini. Tegelijk benadrukt Brussel dat er grenzen komen aan het gebruik van gedeelde data en dat veiligheid en privacy moeten worden meegewogen.
Privacy en beveiliging
Google reageert kritisch. Het bedrijf waarschuwt dat de besluiten volgens het concern risico’s opleveren voor privacy en beveiliging van Europese gebruikers. Ook vreest Google dat de kwaliteit van zijn producten wordt aangetast wanneer het verplicht wordt gevoelige systeemtoegang en zoekgegevens ruimer beschikbaar te maken.
De besluiten passen in een bredere Europese koers om grote techbedrijven meer openheid af te dwingen. Als Google niet voldoet aan de DMA-verplichtingen, kan de Europese Commissie boetes opleggen die kunnen oplopen tot tien procent van de wereldwijde jaaromzet. Daarmee onderstreept Brussel dat de strijd om AI, zoekmachines en mobiele platforms niet alleen technologisch, maar ook juridisch en politiek wordt uitgevochten.