Vijfentwintig CEO’s van Europese cloudproviders roepen de EU op om echte digitale soevereiniteit te verankeren in de aankomende Cloud and AI Development Act. Ze vrezen dat een vage definitie de weg vrijmaakt voor sovereignty washing door Amerikaanse hyperscalers. Daarmee kunnen die partijen hun marktdominantie verder versterken.
De open brief is gericht aan vicevoorzitter Henna Virkkunen. Zij is ook verantwoordelijk voor de Digital Networks Act. De brief werd half maart verstuurd, voorafgaand aan een rondetafelgesprek met haar teams. De term sovereignty washing is een bewuste verwijzing naar greenwashing.
Providers vrezen dat grote cloudbedrijven aan ‘soevereiniteitsmarketing’ doen. Ze beloven daarbij onafhankelijkheid, maar versterken ondertussen hun machtspositie. Dit doet denken aan groene initiatieven die op papier mooi lijken, maar weinig veranderen. Volgens de ondertekenaars komt dit doordat de Europese Unie het begrip digitale soevereiniteit te vaag heeft omschreven.
Vijf principes voor echte soevereiniteit
De CEO’s stellen vijf concrete eisen aan de CADA-regelgeving. Soevereiniteit moet worden gedefinieerd op basis van daadwerkelijke controle en eigenaarschap van technologie. Niet op basis van EU-aanwezigheid of cybersecuritycertificering, zoals nu het geval is. Certificering alleen biedt namelijk geen bescherming tegen buitenlandse wetgeving zoals de Amerikaanse CLOUD Act.
Wanneer volledig onafhankelijke diensten niet mogelijk zijn, moet Europa volgens de CEO’s in ieder geval zelf de controle behouden over de uitvoering ervan. Dit betekent dat cloudgegevens en digitale taken beschermd moeten zijn tegen toegang door buitenlandse overheden.
Daarnaast hebben de providers ook verschillende eisen gesteld. Bij gevoelige overheidsopdrachten moet een vast deel naar Europese bedrijven gaan. Het principe is simpel: “Koop Europees — of leg uit waarom je dat niet doet.” Daarnaast moet er een einde komen aan het bundelen van AI- en clouddiensten op een manier die de markt frustreert.
Dat is ook nodig om opensourcesoftware te beschermen. Tot slot moet belastinggeld voor AI en cloud gebruikt worden om de Europese economie te versterken. Daarbij moet gedacht worden aan het doen van lokale investeringen, bijvoorbeeld door chips en geheugen van lokale leveranciers te kopen.
Digitale soevereiniteit voelt goed, maar is het dat ook?
CISPE en de strijd met hyperscalers
CISPE, een brancheorganisatie, treedt al langer op tegen marktpraktijken van grote cloudspelers. Zo bereikte de organisatie eerder een overeenkomst met Microsoft over cloudlicenties. Dit nadat Europese providers hadden geklaagd over oneerlijke voorwaarden buiten Azure. Intussen loopt er een versneld onderzoek naar Microsofts positie in cloud en AI.
De Europese Commissie werkt op dit moment de nieuwe CADA-regelgeving verder uit. Het project is nu officieel opgenomen in het werkprogramma voor 2026 en valt onder de verantwoordelijkheid van Eurocommissaris Virkkunen.