Het Europees Parlement is begonnen met het testen van EPGenAI Hub. Dat is een intern platform dat parlementariërs en medewerkers toegang geeft tot AI-modellen van Meta, OpenAI, Anthropic en Mistral. Doel is het groeiende gebruik van publieke AI-tools voor wetgevend werk onder controle te krijgen.
Terwijl er binnen het Parlement zorgen groeien over de verspreiding van AI-gegenereerd materiaal, luidt het antwoord: nog meer AI inzetten. Volgens ingewijden gebruiken inmiddels zo’n 2100 mensen dagelijks kunstmatige intelligentie binnen het Parlement, ongeveer 20 procent van het personeel.
Steeds meer Europarlementariërs en hun assistenten gebruiken kunstmatige intelligentie om speeches, parlementaire vragen en amendementen op te stellen. Dat gebruik verloopt nu vaak via ongecontroleerde, publieke platforms. Met EPGenAI Hub wil het Parlement een veiliger alternatief bieden dat binnen de eigen infrastructuur draait.
Shadow AI op de werkvloer
Dit ongecontroleerde gebruik is een schoolvoorbeeld van Shadow AI waarbij medewerkers op eigen houtje consumentenabonnementen of publieke AI-tools inzetten voor hun werk. Omdat officiële IT-alternatieven vaak nog ontbreken of restrictief zijn, gebruiken Europarlementariërs en hun assistenten laagdrempelige consumenten-accounts om speeches, vragen en amendementen op te stellen.
Dat brengt grote privacy- en cybersecurityrisico’s met zich mee. Bij reguliere publieke diensten worden ingevoerde teksten en gevoelige documenten vaak gebruikt om de modellen verder te trainen, met mogelijke datalekken tot gevolg. Omdat het simpelweg blokkeren van deze tools in de praktijk zelden werkt kiest het Parlement met de EPGenAI Hub voor de enige effectieve oplossing, namelijk het aanbieden van een veilig, centraal beheerd zakelijk alternatief.
Lees ook: Shadow AI dwingt bedrijven tot strategische keuzes in AI-licenties
Lokale en externe modellen
Een bèta-versie laat gebruikers kiezen tussen modellen die veilig binnen de eigen omgeving draaien en krachtigere diensten die extern worden gehost. Tot de lokale opties behoren Meta’s Llama, OpenAI’s GPT-OSS en Mistral Small. Extern zijn onder meer ChatGPT en Anthropic’s Claude Sonnet beschikbaar.
Het is niet de eerste keer dat het Parlement met AI experimenteert. Eerder maakte de instelling zeventig jaar aan archieven doorzoekbaar met behulp van AI-technologie op basis van Claude. Onlangs nog werden ingebouwde AI-functies op de tablets van parlementariërs geblokkeerd vanwege zorgen over cybersecurity en gegevensbescherming.
Zorgen over kwaliteit en soevereiniteit
Tijdens een vergadering eerder in juli sloegen meerdere commissievoorzitters alarm. Zij vrezen namelijk dat de technologie de kwaliteit van wetgevend werk aantast en fouten of misleidende inhoud in het democratische proces introduceert. Hun vermoeden werd gevoed door een golf aan amendementen die vertaling vereisen en zelfs verzonnen verwijzingen naar wetten die niet bestaan bevatten.
“Parliament has not been immune to AI slop and misleading AI-generated content”, aldus Brando Benifei, de socialistische parlementariër die het werk aan de AI Act leidde. Hij benadrukte dat parlementariërs het goede voorbeeld moeten geven nu de transparantieregels van de AI Act naderen. Die transparantieverplichtingen uit artikel 50 worden vanaf 2 augustus 2026 van toepassing en verplichten onder meer het labelen van AI-gegenereerde publicaties over onderwerpen van algemeen belang.
De uitrol opent de instelling verder voor Amerikaanse AI-bedrijven, terwijl Brussel juist inzet op minder afhankelijkheid van technologie uit de VS. Datzelfde streven naar digitale soevereiniteit blijkt uit de recente Apply AI-strategie van een miljard euro. Het Parlement verving Google eerder al door de Franse zoekmachine Qwant.
De persdienst van het Parlement liet weten dat het aanbod aan modellen de komende maanden kan wijzigen, mede door de beschikbaarheid van open-source en Europese soevereine modellen van cloudproviders die de Europese Commissie recent contracteerde. Parlementariërs zijn momenteel niet verplicht te melden of hun werk met behulp van AI tot stand kwam.