Europese instellingen zijn begonnen met het testen van open AI-modellen uit China. Zowel het Joint Research Centre (JRC) van de Europese Commissie als cybersecurityagentschap ENISA onderzoekt Chinese kunstmatige intelligentie als onderdeel van bredere studies naar de mogelijkheden, prestaties en risico’s van AI-systemen.
Het JRC, het interne wetenschappelijke onderzoekscentrum van de Europese Commissie, beoordeelt publiek beschikbare zogenoemde open-weightmodellen uit China. Woordvoerder Maciej Berestecki van de Europese Commissie bevestigde dat deze tests deel uitmaken van een breder onderzoeksprogramma waarin ook toonaangevende AI-modellen uit de Verenigde Staten en Europa worden meegenomen.
Chinese AI-modellen
Volgens de Commissie worden modellen uit verschillende regio’s binnen hetzelfde wetenschappelijke kader met elkaar vergeleken. Daarbij kijken onderzoekers onder meer naar prestaties, praktische mogelijkheden, beperkingen en risico’s. Daarnaast onderzoekt het JRC in hoeverre dergelijke AI-modellen bruikbaar zijn voor wetenschappelijke toepassingen.
Open-weightmodellen onderscheiden zich van volledig gesloten AI-systemen doordat de modelgewichten beschikbaar zijn voor gebruikers en onderzoekers. Daardoor kunnen organisaties deze modellen zelf analyseren, aanpassen en in eigen omgevingen draaien. Dat maakt ze aantrekkelijk voor wetenschappelijk onderzoek, maar roept tegelijkertijd vragen op over veiligheid, betrouwbaarheid en controle.
Ook ENISA onderzoekt Chinese AI
Ook ENISA, het Europese agentschap voor cybersecurity, voert tests uit met Chinese AI-modellen. De top van de organisatie heeft bevestigd dat teams binnen het agentschap dergelijke systemen inmiddels evalueren.
Voor ENISA ligt de nadruk logischerwijs sterk op beveiliging. AI wordt steeds vaker gebruikt binnen cybersecurity, bijvoorbeeld voor dreigingsanalyse, anomaliedetectie en ondersteuning bij incidentrespons. Tegelijkertijd kunnen AI-modellen zelf nieuwe risico’s introduceren, zoals kwetsbaarheden, onvoorspelbaar gedrag of afhankelijkheid van technologie die buiten Europa wordt ontwikkeld.
Europese Unie
De tests betekenen overigens niet dat de Europese Unie Chinese technologie boven Europese of Amerikaanse alternatieven verkiest. Volgens de Europese Commissie gaat het om een vergelijkende wetenschappelijke evaluatie, waarbij modellen uit verschillende regio’s naast elkaar worden gelegd.
Die aanpak past binnen de bredere discussie over Europese technologische zelfstandigheid. De EU wil enerzijds de eigen AI-sector versterken, maar moet anderzijds ook goed begrijpen hoe systemen uit andere delen van de wereld presteren en welke risico’s daaraan verbonden zijn.
Vergelijkingen
Door Chinese, Europese en Amerikaanse AI-modellen systematisch met elkaar te vergelijken, kunnen het JRC en ENISA beter inzicht krijgen in verschillen in prestaties, bruikbaarheid en risicoprofiel. Dat wordt steeds belangrijker nu AI een grotere rol krijgt binnen wetenschap, overheid en digitale infrastructuur.