Organisaties omarmen AI massaal, maar wie bewaakt het correcte en veilige gebruik ervan? Volgens het rapport Inside ITSM 2026 ervaart een derde van de IT-professionals al een hoge werkdruk. De uitdaging van AI zit niet in de technologie, maar in governance. Dat vraagt om concrete keuzes van IT.
Wie generatieve AI blind vertrouwt, valt vroeg of laat door de mand. Toch blijft de cruciale vraag in veel organisaties onbeantwoord: wie bewaakt het correcte en veilige gebruik ervan? Logischerwijs kijkt iedereen naar IT. Maar net daar wringt de schoen. Volgens een rapport van TOPdesk ervaart een derde van de IT-professionals nu al een hoge werkdruk. AI-monitoring erbij nemen als belangrijke taak is voor velen simpelweg geen optie.
AI sluipt organisaties binnen zonder toezicht
In heel wat bedrijven groeit het AI-gebruik sneller dan de interne structuren kunnen volgen. Marketingteams genereren content, HR screent cv’s en commerciële diensten laten offertes analyseren. Dat enthousiasme is begrijpelijk. Maar het gebeurt lang niet altijd in overleg met IT of binnen afgesproken veiligheidskaders.
Dat is geen marginaal probleem. Uit eerder onderzoek blijkt dat 83 procent van teams al AI-tools gebruikt, vaak zonder centraal toezicht. Bijna de helft van IT-beslissers ziet dat als een groot risico. Slechts een klein gedeelte van bedrijven heeft infrastructuur die klaar is voor AI. Zonder degelijke controle dreigt dan een gevaarlijke cocktail: foutieve outputs, beslissingen op basis van incorrecte data en tools die toegang krijgen tot systemen waarvoor ze niet bedoeld zijn.
Daar komt bij dat AI-hallucinaties verre van een randverschijnsel zijn. Onderzoek van Stanford University toonde eerder al aan dat AI-assistenten bij zo’n drie kwart van juridische zoekopdrachten hallucineren.
Bedrijven investeren massaal in AI, maar vergeten hun werknemers op te leiden
Vijf concrete stappen voor IT
De kern van het probleem is helder aldus TOPdesk. Bijna de helft van IT-teams besteedt het grootste deel van de tijd aan operationeel brandjes blussen, waardoor preventief werk erbij inschiet. Slechts een derde voelt zich gewapend voor de toekomst. Er zijn vijf keuzes, die organisaties vandaag al kunnen en moeten maken.
1. Maak tijd vrij in de IT-agenda
Nieuwe technologie vraagt om menselijke aandacht. Om AI echt goed te beheren, moet de IT-afdeling ruimte maken door standaardtaken te automatiseren, te schrappen of uit te besteden. Zonder die vrije capaciteit blijft AI-beheer een bijzaak, met alle risico’s van dien.
2. Investeer in expertise
AI begrijpen is geen eenmalige actie. Organisaties moeten kiezen voor een mix van interne opleidingen en externe expertise. Dit gaat verder dan alleen de techniek. Het team moet ook de organisatorische impact en de mogelijke valkuilen van AI leren herkennen.
3. Moderniseer de rollenstructuur
De complexiteit van AI vraagt om specifiek toezicht. Denk aan het aanstellen van een AI-officer die zich fulltime richt op kwaliteit en governance, of het herschikken van bestaande functies. Duidelijke verantwoordelijkheid voorkomt dat zaken tussen wal en schip vallen.
4. Doorbreek de silo’s
AI is geen “IT-feestje”, maar een thema wat door de gehele organisatie gedragen moet worden. De IT-afdeling moet de rol van verbinder op zich nemen. Door afdelingen samen te brengen in één centraal AI-beleid, voorkom je dat elk team zelf het wiel uitvindt en er een wildgroei aan onveilige tools ontstaat.
5. Maak de waarde zichtbaar
Governance wordt vaak gezien als een “moetje” of een kostenpost. Organisaties moeten actief laten zien wat goed toezicht oplevert, zoals verhoogde veiligheid en efficiëntie. Door successen te delen, verandert AI-beheer van een bureaucratische hindernis in een strategisch voordeel.
Uitbesteden of negeren zijn geen duurzame opties. Wie AI-governance buiten IT plaatst, verliest controle over bedrijfsdata en laat monitoring over aan mensen zonder technische bagage. AI zal altijd hallucineren. Dat is geen bug, maar een eigenschap van het systeem. Organisaties die nu werk maken van governance, geven IT de positie die het nodig heeft om de AI-transitie veilig en gecontroleerd te begeleiden.
Het onderzoek is uitgevoerd door marktonderzoeker Censuswide in opdracht van TOPdesk. Daarvoor zijn 6000 IT-professionals ondervraagd uit België, Duitsland, Nederland, Oostenrijk, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland, die werken in organisaties van meer dan 25 medewerkers.