Fijn dat nagenoeg alle nieuwe apparaten worden uitgeleverd met USB C-poorten. Dan weet je als gebruiker tenminste waar je aan toe bent, want die poort is overal hetzelfde. Toch? Dat is helaas helemaal niet waar, want alhoewel het uiterlijk anders doet vermoeden bestaan USB C-aansluitingen in heel veel smaakjes.
USB staat voor Universal Serial Bus en is een wereldwijde standaard die al zo’n dertig jaar bestaat. Dankzij een USB-aansluiting wordt randapparatuur op computers aangesloten en kun je een apparaat met zo’n aansluiting opladen.
Op kantoor slingeren vast nog wel ergens wat oudere USB-kabels rond, want afgelopen jaren zijn er heel wat verschillende USB-varianten op de markt geweest. Daarbij moet gedacht worden aan USB A en B, maar ook USB Mini en USB Micro, elk met hun unieke ‘pasvorm’. Tegenwoordig draait het veelal om USB C, een specifiek type aansluiting met een groot voordeel. Door de symmetrische vorm, maakt het niet uit hoe de kabel in de poort wordt gestopt, want er is geen boven en onder meer.
Fijn is dat er sinds het najaar van 2024 geldt dat elektronica vanaf die datum voorzien moet zijn van een USB C-aansluiting. Dit geldt inmiddels ook voor laptops en Apple is vanwege deze verplichting overgestapt van hun zelfontwikkelde Lightning-aansluiting en kabels daarvoor, naar de USB C-aansluiting op veel van hun apparaten.
USB C-poorten in tig smaakjes
USB-C is op een punt altijd hetzelfde: fysieke pasvorm. De onderliggende USB-standaard zorgt er echter voor waar zo’n kabel wel of juist niet voor gebruikt kan worden. Zo kan er veel verschil zitten tussen de maximale snelheid waarmee data overgepompt kan worden. Een USB 3.1 gen 1-kabel doet dat met maximaal 5 Gbps, terwijl een kabel van de tweede generatie alweer een maximale snelheid van 10 Gbps aan kan.
Terwijl kabels identiek lijken, kan er ook veel verschil zitten in de specificaties qua Wattage en voltage. Daardoor is de ene kabel wel geschikt om een laptop op te laden en de andere weer niet. Daarnaast moet er ook nog rekening gehouden worden met alternatieve protocollen zoals Thunderbolt, DisplayPort Alt Mode (DP Alt Mode) of USB Power Delivery (USB PD). Tot slot zijn er ook passieve en actieve kabels op de markt, elk met hun unieke eigenschappen.
Maximale sneleheid data-overdracht verschilt per kabel
Met een instap-kabel met type 2.0-aanduiding wordt een maximale snelheid van 480 Mbps gehaald als er data wordt overpompt. Zulke kabels worden voornamelijk gebruikt om kleine hoeveelheden data over te zetten of simpele apparaten op te laden. Een USB C-kabel beschikt over 24 pinnen, waardoor een kabel voor meerdere dingen tegelijk gebruikt kan worden, maar daarover hieronder meer.
Een grote stap wordt gezet met kabels die ondersteuning bieden voor het USB 3.2 Gen 1-protocol. De maximale snelheid van dataoverdracht met zo’n kabel bedraagt 5 Gbps. Moet het nog sneller, dan kan er gekozen worden voor een USB 3.2 Gen 2-kabel, die een maximale doorvoersnelheid van 10 Gbps haalt.
Met het USB 4-protocol, gebaseerd op Thunderbolt 3, kunnen maximale snelheden worden behaalt van zelfs 80 Gbps. Daarbij ligt het wel aan het feit of er een passieve of actieve kabel wordt gebruikt. Zo’n eerstgenoemde kabel is uitgerust met een ‘elektronisch systeem’. Het signaal wat door zo’n kabel heen loopt wordt daardoor opgevangen en versterkt. Bij een passieve kabel ontbreekt die mogelijkheid, waardoor de snelheid beperkter is.
Thunderbolt is ontwikkeld door Intel in samenwerking met Apple en stiekem groot geworden door laatstgenoemde. Er wordt daarbij gebruikgemaakt van een USB C-aansluiting, maar de onderliggende snelheid van dataoverdracht is dus een stuk hoger. Ook wordt Thunderbolt gebruikt om meerdere monitoren of andere apparaten aan te sluiten op een computer, al dan niet dankzij daisy chaining.
Daarbij wordt telkens maar een Thunderbolt-kabel gebruikt, aangesloten tussen twee apparaten die je wil verbinden met de pc. Daardoor hoeft niet elk apparaat met een eigen kabel te worden aangesloten op de computer zelf, waardoor alles overzichtelijk blijft.
Trend bij laptops: van niet uitbreidbare ultrathin, naar ‘modulair’
USB-C: video-overdracht en Power Delivery
Om video’s te kijken op een extern scherm, is ook niet per se een USB C-aansluiting nodig met ondersteuning voor het Thunderbolt-protocol. Dankzij DiplayPort Alt Mode, kunnen namelijk ook video’s bekeken worden op bijvoorbeeld monitoren of televisies.
Dan is er ook nog USB-C PD, oftewel Power Delivery en daarmee kunnen producten worden opgeladen met maximaal 240 Watt via een USB C-aansluiting. Daardoor worden laptops nog sneller opgeladen, maar dat geldt ook voor grote powerbanks, tablets of bijvoorbeeld smartphones. Het apparaat wat je wil opladen, moet daar natuurlijk wel ondersteuning voor bieden.
Dankzij Power Delivery kun je een apparaat ook gebruiken als ‘powerbank’ en zo andere devices voorzien van vers accusap. Net als met elk protocol, biedt niet elke USB C-poort ondersteuning voor Power Delivery. Daarbij is er ook een speciale PD-kabel nodig om er gebruik van te kunnen maken.
Al met al zegt alleen USB-C dus weinig tot niks. Ben je op zoek naar een laptop, computer of USB C-kabel voor specifieke doeleinden, let er dan van te voren goed op hoe het precies zit met ondersteuning, protocollen en wat er precies nodig is op het gebied van specificaties en behoeften.