Uit onderzoek onder 300 maakbedrijven in Nederland, België en andere Europese landen blijkt dat de sector onder druk staat, maar tegelijk investeert in technologie. ERP-systemen spelen daarbij een steeds grotere rol.
De cijfers schetsen een sector die in transitie is. Ruim de helft (58 procent) van de ondervraagde maakbedrijven verwacht groei in 2026. Tegelijkertijd wordt erkent dat de ruimte om te investeren beperkt is. Personeelsschaarste blijft de grootste zorg. Dat wordt genoemd als belangrijkste risico voor dit jaar door 43 procent van de respondenten. Die schaarste dwingt bedrijven om anders te denken over technologie.
Maakbedrijven zoeken naar oplossingen die snel overzicht opleveren. Cloud-gebaseerde ERP-systemen winnen daarom meer en meer aan populariteit. Ze bieden de mogelijkheid om processen en data bij elkaar te brengen. Bedrijven hoeven daarbij geen grote investeringen te doen in nieuwe infrastructuur.
Digitalisering nog in beginfase
Het onderzoek toont aan dat 84 procent van de MKB-maakbedrijven zich nog in de beginfase van digitalisering bevindt. Slechts 15 procent heeft 76 tot 100 procent van de processen gedigitaliseerd. Die achterstand heeft verschillende oorzaken, zo blijkt uit het onderzoek. Factoren die hierin de belangrijkste rollen spelen zijn gebrek aan tijd en kennis (50 procent) en beperkt budget (56 procent).
Toch groeit het gebruik van digitale hulpmiddelen wel. Meer dan de helft van de onderzochte bedrijven (52 procent) beschrijft hun digitale volwassenheid als groeiend. Slechts 4 procent noemt zichzelf volledig geoptimaliseerd met automatisering, analytics en AI.
AI wekt interesse maar levert nog weinig op
AI staat bij veel bedrijven hoog op de agenda. 72 Procent van de bedrijven is positief tot zeer positief over kunstmatige intelligentie. Daarnaast noemt twee derde AI belangrijk of doorslaggevend voor de concurrentiekracht de komende drie jaar. De praktijk blijft echter achter bij de verwachtingen. Iets minder dan de helft van de respondenten (47 procent) zegt nog geen meetbaar resultaat te zien van de inzet van AI.
Waar AI wel wordt ingezet, gaat het vooral om marketing (28 procent), klantcontact (22 procent) en data-analyse en rapportage (19 procent). De focus ligt dus nog niet op kernprocessen in de productie zelf. Dat wijst erop dat bedrijven voorzichtig experimenteren voordat ze de technologie dieper in hun bedrijfsvoering integreren.
Innovatielab geopend voor toekomst Nederlandse maakindustrie
Efficiëntie drijft investeringen
Als het gaat om investeringen, is de reden helder. Bijna alle bedrijven (96 procent) geven efficiëntie aan als belangrijkste drijfveer. Kostenreductie volgt op de tweede plaats met 80 procent. Die nadruk op efficiency is logisch in een markt waar marges onder druk staan en personeelskosten alsmaar blijven stijgen.
ERP-oplossingen worden nu vooral ingezet om de kostprijs te drukken (70 procent), voor productie- en planning (65 procent) en voorraadoptimalisatie (53 procent). Slechts 37 procent van de bedrijven gebruikt ERP om prognoses te stellen. In de praktijk betekent dat, dat veel organisaties data verzamelen, maar die vervolgens nog niet slim gebruiken om voorspellende analyses te doen.
Uit het onderzoek blijkt tot slot dat oplossingen steeds minder aan op de praktijk van maakbedrijven aansluiten. Organisaties hebben behoefte aan software die past bij hun specifieke processen en workflows. Sectorspecifieke technologie helpt deze bedrijven juist om sneller goede beslissen te nemen en efficiënter te werken.