Kunstmatige intelligentie verandert het werklandschap sneller en ingrijpender dan veel organisaties hadden verwacht. Uit nieuw onderzoek van SAP blijkt dat werknemers niet alleen efficiënter werken dankzij AI, maar ook fundamenteel anders gaan denken over leiderschap, ontwikkeling en samenwerking. Opvallend is dat 57 procent van de ondervraagden aangeeft net zo succesvol te kunnen zijn met een AI-manager als met een menselijke leidinggevende.
Het onderzoek, uitgevoerd door het Future of Work Research Lab van SAP, schetst een arbeidsmarkt in transitie. Waar AI aanvankelijk vooral werd gezien als hulpmiddel om tijd te besparen, blijkt de impact inmiddels veel breder. Werknemers die AI inzetten, besparen gemiddeld 75 minuten per dag, een toename van 23 minuten ten opzichte van begin 2025. Daarnaast schatten zij dat AI inmiddels ongeveer 42 procent van hun werkzaamheden kan overnemen.
AI als collega en vertrouwenspersoon
De rol van AI gaat verder dan alleen productiviteit. Zo gebruikt 40 procent van de werknemers AI inmiddels ook voor emotionele ondersteuning. Werknemers zoeken advies, delen successen of gebruiken AI als uitlaatklep voor frustraties. Daarmee krijgt technologie een steeds persoonlijkere rol binnen de werkomgeving.
Ook op cognitief vlak verandert er veel. Zestig procent van de respondenten gebruikt AI om op nieuwe manieren over problemen na te denken. Tegelijkertijd geeft maar liefst 90 procent aan weleens volledig door AI gegenereerde content te hebben ingediend zonder die te controleren. Dat roept vragen op over kritisch denkvermogen en verantwoordelijkheid, maar laat ook zien hoe diep AI al in werkprocessen is geïntegreerd.
Druk op banen en management
De opkomst van AI heeft duidelijke gevolgen voor de arbeidsmarkt. Met name startersfuncties staan onder druk doordat routinetaken steeds vaker worden geautomatiseerd. Jongere werknemers maken zich zorgen: 37 procent vreest dat tijdelijke contracten en het gebrek aan vaste functies hun loopbaan schaden.
Ook de rol van managers verandert. Door toenemende administratieve lasten en verantwoordelijkheden groeit de druk op leidinggevenden. Tegelijkertijd zet het vertrouwen in AI als alternatief voor management aan tot herbezinning. Organisaties moeten zich afvragen of AI een deel van de traditionele managementtaken kan overnemen, of dat de rol van managers juist verschuift naar mensgerichte vaardigheden zoals coaching en vertrouwen.
Volgens Bart Van der Biest ligt daar een belangrijke uitdaging. “De toekomst van werk wordt niet alleen bepaald door hoe snel organisaties AI invoeren, maar vooral door hoe ze technologie combineren met menselijk talent”, zo stelt hij.
Nieuwe kijk op HR en beloning
Binnen HR is AI inmiddels het verst doorgedrongen in werving en selectie. Zo heeft 39 procent van de werknemers AI gebruikt tijdens sollicitaties. Tegelijkertijd staat ook prestatiemanagement onder druk. Traditionele beoordelingssystemen sluiten steeds minder aan bij wat werknemers belangrijk vinden: impact en betekenisvol werk wegen zwaarder dan salaris alleen.
Daarnaast groeit de kritiek op beloningsstructuren die vooral gebaseerd zijn op hiërarchie en dienstjaren. Werknemers geven aan meer tevreden te zijn wanneer hun beloning direct gekoppeld is aan hun bijdrage.
Het onderzoek maakt duidelijk dat AI niet alleen processen verandert, maar ook verwachtingen. Organisaties die technologie en menselijk kapitaal effectief weten te combineren, lijken het best voorbereid op de toekomst.