Nu 2026 is aangebroken, groeit onder investeerders en technologie-experts de overtuiging dat kunstmatige intelligentie niet langer een ondersteunende rol speelt, maar daadwerkelijk banen zal verdringen. Volgens ramingen zou AI tegen dit jaar ongeveer veertien procent van de bestaande functies kunnen vervangen. Die verwachting markeert een omslagpunt: bedrijven stappen massaal over van experimenteren met AI naar structurele integratie in hun kernprocessen.
Arbeidsmarkt
Investeerders die werden aangehaald door TechCrunch wijzen erop dat organisaties hun AI-budgetten verhogen en tegelijkertijd kritisch kijken naar personeelskosten. Daardoor verschuift kapitaal van menselijk werk naar technologie. Waar AI eerst vooral werd gezien als productiviteitsverhoger, ontwikkelt het zich nu tot directe vervanger van arbeid. Vooral zogenoemde agentic AI, systemen die zelfstandig taken uitvoeren, maakt automatisering op grote schaal haalbaar. Denk aan klantenservice, administratieve verwerking en eenvoudige analyses.
Deze verwachtingen sluiten aan bij bredere economische voorspellingen. Analisten signaleren een paradoxaal effect: AI kan het bruto binnenlands product laten groeien, maar tegelijk de werkloosheid richting zes procent duwen. Er ontstaat een tweesporeneconomie waarin technologisch vooruitstrevende sectoren versnellen, terwijl traditionele sectoren moeite hebben zich aan te passen. Dat kan inkomensongelijkheid vergroten, omdat creatieve, strategische en sociale vaardigheden aan waarde winnen, terwijl repetitief werk verdwijnt.
Adoptie van AI
De adoptie van AI verloopt bovendien via kleine, opeenvolgende beslissingen. Vacatures worden niet meer ingevuld, teams worden afgeslankt en ondersteunende functies geautomatiseerd. Individueel lijken die keuzes beperkt, maar samen zorgen ze voor een structurele verschuiving in de arbeidsmarkt. Op sociale media, waaronder X, wordt dan ook druk gediscussieerd over de impact. Veel analisten benadrukken dat zonder bijscholing tot driekwart van de functies kwetsbaar kan worden.
Onderzoek nuanceert dit beeld deels. Het Budget Lab van Yale University stelt dat baanwisselingen al langer toenemen en nog niet direct samenhangen met AI. Toch waarschuwen onderzoekers dat dit snel kan veranderen naarmate de technologie volwassener wordt. Ook het U.S. Bureau of Labor Statistics verwacht vooral impact in beroepen die eenvoudig door generatieve AI zijn na te bootsen, zoals juridische, financiële en technische functies.
Hoge kosten
Opvallend genoeg kan juist de technologiesector zelf hard worden geraakt. De hoge kosten van AI-infrastructuur, van datacenters tot energieverbruik, zetten marges onder druk, wat volgens investeerders kan leiden tot nieuwe ontslagrondes. In productie en logistiek dreigt fysieke AI, zoals robots en autonome systemen, menselijke arbeid deels te vervangen, met enorme kostenbesparingen tot gevolg.
Toch is het verhaal niet uitsluitend somber. Banken en adviesbureaus, waaronder Goldman Sachs, verwachten dat AI ook nieuwe beroepen creëert, bijvoorbeeld op het gebied van toezicht, ethiek en integratie. De overgang kan pijnlijk zijn, maar historisch gezien heeft technologische vooruitgang uiteindelijk ook nieuwe werkgelegenheid opgeleverd.
Aanpassingsvermogen
De boodschap voor werknemers, bedrijven en beleidsmakers is helder: aanpassingsvermogen wordt cruciaal. Wie inzet op AI-vaardigheden en menselijke kwaliteiten, kan profiteren van de verschuiving. 2026 lijkt daarmee geen eindpunt, maar een kanteljaar waarin de balans tussen mens en machine opnieuw wordt bepaald.